سفر برای بسیاری از نوازندگان بخشی جدایی ناپذیر از زندگی است.گاهی به دلیل اجرای زنده،ضبط استدیویی یا حتی تفریح و دورهمی لازم است ساز همراهمان باشد.اما حمل ساز اگر بدون آکاهی باشد میتواند آسیب ، تغییر کوک،فرورفتگی،شکستگی و حتی خراب شدن بخش های حساس آن شود.توی این مقاله همراه باشد تا پایان.
چرا حمل صحیح ساز اهمیت دارد؟
ساز موسیقی تنها یک وسیله نیست.بخش مهمی از زندگی نوازنده است.کوچکترین ضربه یا تغییر شرایط آب و هوایی میتواندت کیفیت صدا را تحتد تاثیر قرار دهد.بسیاری از سازها به تغییر رطوبت حساس هستندفبرخی در برابر فشار آسیب پذیرند و بسیاری هنگام سفر احتمال خارج شدن از کوک دارند.
وقتی بدون آگاهی ساز را حمل کنیم:
- دسته گیتار یا ویلن تاب بردارد.
- پوست دف یا تنبک در اثر گرما شل یا پاره شود.
- چوب ساز ترک بخورد
- صدادهی و تن ساز تغییر کند.
بنابرین یک نوازنده حرفه ای یا حتی مبتدی باید یاد بگیرد
چگونه ساز را مثل یک عضو ارزشمند بدن، محافظت و جا به جایی کند.
انتخاب کاور مناسب_اولین و مهم ترین قدم
انتخاب کیف یا کیس ساز شاید ساده به نظر برسد،اما مهمترین بخش محافظت است
کیس سخت (Hard case) ایمن ترین گزینه
اگر سفر طولانی است یا با هواپیما سفر میکنید،هارد کیس بهترین گزینه است.این نوع کیف در برابر ضربه مقاوم است و فشار مستقیم را خنثی میکند.اغلب دارای لایه فوم داخلی هستند که ساز را ثابت نگه میدارد.
کاور نرم soft case_ مناسب سفرهای کوتاه
اگر با اتومبیل شخصی سفر میکنید یا فقط جا به جایی شهری دارید، کاور نرم سبک تر و راحت تر است.اما باید دقت کنید که ضربه گیری مناسبی داشته باشد و کاملا ساز را بپوشاند.
2.سیم ها را قبل از سفر کمی شل کنید
یکی از اشتباهات رایج نوازندگان سفر با سیم های کاملا کوک شده است.تغییر دما و فشار باعث سفت شدن سیم ها میشود و این مساله به چوب ساز فشار می آورد و احتمال ترک خوردگی را بالا میبرد.
بهتر است 1/4 تا 1/2 کوک ساز را کم کنید تا تنش روی دسته و صفحه کاهش یابد. بعد از رسیدن به مقصد دوباره میتوانید کوک را تنظیم کنید.
3.ساز را داخل کیف درست بسته بندی کنید
پیش از قرار دادن ساز در کیف، بهتر است موارد زیر را رعایت کنید:
- روی صفحه ساز یک پارچه نخی قرار دهید
- ساختار داخلی کیس را با اسفنج یا محافظ نرم تکمیل کنید
- لوازم جانبی مثل کوک گیر،سیم اضافه و تیونر را جدا از بدنه قرار دهید
- از قرار دادن وسایل سخت کنار بدنه ساز اجتناب کنید.
تحر ک داخلی ساز دشمن اصلی سلامت آن است. ساز باید در کیف بدون خوردن بنشیند.
4. مراقبت از رطوبت و دما_ نکته ای که معمولا نادیده گرفته میشود.
چوب ساز نسبت به رطوبت و دما حساس استفخشک شدن یا رطوبت زیاد میتواند به بدنه آسیب بزند.برای کنترل این موضوع:
- داخل کیس رطوبت سنج هومیدفایر نگذارید
- ساز را در معرض آفتاب مستقیم قرار ندهید
- از ماندن طولانی مدت ساز در صندوق عقب خودرو خودداری کنید.
- در هوای خیلی سرد،قبل لز بازکردن ساز 15 دقیقه صبر کنید تا دما یکسان شود.
تغییر ناگهانی دما مثل شوک برای چوب ساز است
5.حمل ساز در هواپیما_نکات بسیار مهم
اگر قصد سفرل هوایی دارید، باید حساسیت بیشتری به خرج دهید:
حمل ساز در کابین
اگر ساز کوچک مثل ویلن، سه تار یا گیتار پارلو دارید،سعی کنید آن را در کابین به عنوان بار دستس خمراه ببرید.در این صورت احتمال ضربه کمتر است
حمل ساز در بخش بار
اگر ساز بزرگتر است و مجبورید آن را تحویل بار دهید:
- حتما از هارد کیس استفاده کنید
- داخل کیس را با اسفنج پر کنید
- دور کیس را با برچسب Fragile علامت گذاری کنید
- بهتر است چند تسمه ایمنی دور کیس ببندید
گاهی شرکت های هواپیمایی اجازه خرید صندلی اضافه برای ساز را میدهند،این امن ترین حالت برای حمل سازهای ارزشمند است.
6.حمل ساز با خودرو یا قطار
اگر با ماشین سفر میکنید،هرگز ساز را در صندوق عقب رها نکنید چون گرما و لرزش مداوم میتواند آسیب زننده باشد.بهتر است :
- ساز را روی صندلی عقب قرار دهید
- زیر آن پتو یا بالشت نرم بگذارید
- کنار شیشه داغ و آفتاب گیر نگذارید
در اتوبوبس و قطار نیز سعی کنید ساز را بالای سرتان یا نزد خود نگه دارید،تحویل دادن ساز به بخش بار آخرین انتخاب باشد.
7. مراقبت از ساز در مسیرهای پیاده روی و کوتاه
گاهی مقصد فقط چند خیابان دورتر است.اما همین مسیر کوتاه هم در صورت بی دقتی میتواند به ساز آسیب بزند
- بند کاور را روی دوش بیندازید تا وزن پخش شود
- در محیط های شلوغ مراقب ضربه افراد یا دیوارها باشید
- در روزهای بارانی از روکش ضد آب استفاده کنید
ساز حتی نباید لحظه ای بی پشتوانه و بدون کنترل دست باشد
جمع بندی_با رعایت چند نکته ساده، ساز همیشه همراهتان میماند
حمل ساز در سفر کار پیچیده ای نیست ، اما بی توجهی به آن میتواند هزینه های سنگسنس ایجاد کند. با انتخاب کیس مناسب،تنظیم رطوبت، کاهش تنش سیم ها و مراقبت از جا به جایی میتوان با خیال راحت به سفر رفت و ساز را سالم به مقصد رساند.
هر ساز قصه ای داردف خاطرات اجراها،تمرین ها و لحظه های الهام بخش در دل آن ثبت میشود.پس نگهداری از ان یعنی احترام به هنر و خلاقیت خود.اگر مرتب سفر میکنید یا به دنبال خرید ساز جدید هستید،انتخاب یک کاور با کیفیت اولین قدم برای محافظت از این همراه ارزشمند زندگی هنری شماست.